ตอนที่ 1 — วิสัยทัศน์และพันธกิจองค์กร
องค์กรที่ประสบความสำเร็จอย่างยั่งยืน มักมีจุดเริ่มต้นที่ชัดเจน นั่นคือ
"วิสัยทัศน์" และ
"พันธกิจ"
ที่เป็นเข็มทิศนำทาง เปรียบเสมือนการออกเดินทางสู่เป้าหมายอันไกลโพ้น หากไร้ซึ่งแผนที่และจุดหมายปลายทาง เรือลำนั้นก็อาจจะล่องลอยไปอย่างไร้ทิศทาง ไร้ซึ่งจุดหมาย วิสัยทัศน์ คือ ภาพแห่งอนาคตที่องค์กรต้องการจะเป็นในระยะยาว เป็นความใฝ่ฝันอันยิ่งใหญ่ที่สามารถสร้างแรงบันดาลใจให้แก่ทุกคนในองค์กร เป็นสิ่งที่จับต้องได้ในเชิงนามธรรม แต่มีพลังมหาศาลในการขับเคลื่อน มันคือ
"ดาวเหนือ"
ที่ส่องสว่างนำทางให้เราก้าวเดินไปข้างหน้าอย่างไม่ย่อท้อ ไม่ว่าอุปสรรคจะใหญ่หลวงเพียงใดก็ตาม
ลองจินตนาการถึงสตีฟ จ็อบส์ ที่มีวิสัยทัศน์อันแรงกล้าที่จะนำเทคโนโลยีอันล้ำสมัยมาสู่มือของผู้คน ทำให้คอมพิวเตอร์ไม่ใช่เครื่องมือสำหรับนักวิทยาศาสตร์อีกต่อไป แต่เป็นเครื่องมือที่ทุกคนสามารถเข้าถึงและใช้งานได้ นี่คือวิสัยทัศน์ที่ยิ่งใหญ่ที่เปลี่ยนโลก และเป็นแรงผลักดันให้ Apple กลายเป็นบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำของโลก วิสัยทัศน์ที่ดีควรมีความชัดเจน น่าตื่นเต้น และท้าทายพอที่จะกระตุ้นให้เกิดความมุ่งมั่น แต่ก็ต้องมีความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติด้วย ไม่ใช่แค่ความฝันลมๆ แล้งๆ
ในทางกลับกัน "พันธกิจ"
คือ เหตุผลของการดำรงอยู่ขององค์กร คือ สิ่งที่องค์กรจะทำเพื่อบรรลุวิสัยทัศน์นั้น เป็นการตอบคำถามว่า
"เราทำสิ่งนี้ไปเพื่ออะไร" และ
"เราจะทำสิ่งนี้ให้สำเร็จได้อย่างไร"
พันธกิจคือแผนที่และยุทธวิธีในการเดินทางสู่ดาวเหนือของเรา หากวิสัยทัศน์คือ
"บ้านในฝัน" พันธกิจก็คือ
"อิฐ ปูน ไม้" ที่เราจะนำมาสร้างบ้านหลังนั้น
ตัวอย่างเช่น บริษัทผลิตรถยนต์รายหนึ่ง อาจมีวิสัยทัศน์ว่า "เป็นผู้นำด้านการคมนาคมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม" ส่วนพันธกิจอาจจะเป็น
"การพัฒนารถยนต์ไฟฟ้าที่มีประสิทธิภาพสูง ราคาเข้าถึงได้ และโครงสร้างพื้นฐานการชาร์จที่ครอบคลุม เพื่อลดการปล่อยมลพิษและสร้างอนาคตที่ยั่งยืน"
จะเห็นได้ว่าพันธกิจมีความเป็นรูปธรรมมากกว่าวิสัยทัศน์ และระบุถึงการกระทำที่ชัดเจน
การกำหนดวิสัยทัศน์และพันธกิจที่ดี ควรผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของบุคลากรทุกระดับในองค์กร เพื่อให้ทุกคนรู้สึกเป็นเจ้าของและเข้าใจถึงบทบาทของตนเองในการขับเคลื่อนองค์กรไปสู่เป้าหมายนั้น การสื่อสารวิสัยทัศน์และพันธกิจอย่างสม่ำเสมอและทั่วถึง จะช่วยสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่แข็งแกร่ง ทำให้พนักงานทุกคนสามารถทำงานได้อย่างมีเป้าหมายและทิศทางที่ชัดเจน
ข้อคิดที่สำคัญคือ วิสัยทัศน์และพันธกิจไม่ใช่เอกสารที่ถูกสร้างขึ้นมาแล้ววางทิ้งไว้บนหิ้ง แต่เป็นสิ่งที่ต้องนำมาทบทวน ปรับปรุง และสื่อสารอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อสภาพแวดล้อมทางธุรกิจเปลี่ยนแปลงไป การมีวิสัยทัศน์และพันธกิจที่แข็งแกร่ง เปรียบเสมือนการมีรากฐานที่มั่นคง เมื่อเผชิญกับพายุ โครงสร้างที่แข็งแรงนี้จะช่วยให้องค์กรยืนหยัดอยู่ได้ และพร้อมที่จะเติบโตต่อไปอย่างยั่งยืน
