กลยุทธ์ Blue Ocean: สร้างตลาดไร้คู่แข่ง

ตอนที่ 1 — กำเนิด Blue Ocean Strategy

ในโลกธุรกิจที่การแข่งขันทวีความรุนแรงขึ้นทุกวัน หลายองค์กรต้องเผชิญกับ

“ทะเลสีแดง”

(Red Ocean) ซึ่งเปรียบเสมือนสมรภูมิที่เลือดนองเต็มไปด้วยคู่แข่งที่แย่งชิงส่วนแบ่งตลาดอันจำกัด ความขัดแย้งและการแข่งขันที่ดุเดือดนี้บั่นทอนผลกำไรและบั่นทอนความคิดสร้างสรรค์ขององค์กรจนแทบไม่เหลือพื้นที่ให้เติบโต

แต่แล้ว ท่ามกลางสมรภูมิอันโหดร้ายนี้ ได้มีแนวคิดที่พลิกโฉมวงการบริหารธุรกิจเกิดขึ้น นั่นคือ

“กลยุทธ์ Blue Ocean Strategy” หรือ

“กลยุทธ์มหาสมุทรสีคราม”

แนวคิดนี้ไม่เพียงแต่เสนอทางออกให้องค์กรหลุดพ้นจากวังวนการแข่งขันอันดุเดือด แต่ยังชี้ทางสู่การสร้างตลาดใหม่ที่ไร้คู่แข่ง ซึ่งเปรียบเสมือน

“มหาสมุทรสีคราม”

อันกว้างใหญ่ที่เต็มไปด้วยโอกาสและศักยภาพในการเติบโตอย่างไม่จำกัด

แนวคิด Blue Ocean Strategy ถือกำเนิดขึ้นจากผลงานวิจัยของ W. Chan Kim และ Renée Mauborgne นักวิชาการชื่อดังจาก INSEAD ซึ่งได้ศึกษาองค์กรที่ประสบความสำเร็จในการสร้างตลาดใหม่และเติบโตอย่างก้าวกระโดดกว่า 150 กรณีศึกษา ตลอดระยะเวลา 100 ปี พบว่าความสำเร็จที่แท้จริงไม่ได้มาจากการเอาชนะคู่แข่งในตลาดเดิม แต่มาจากการสร้าง

“พื้นที่ตลาดใหม่” ที่คู่แข่งยังมองไม่เห็น หรือยังไม่มีใครเข้าไปบุกเบิก

หัวใจสำคัญของ Blue Ocean Strategy คือการเปลี่ยนมุมมองจากการแข่งขันในตลาดเดิม ไปสู่การสร้าง

“คุณค่า”

(Value) ที่แตกต่างและแปลกใหม่ให้กับลูกค้า ซึ่งสามารถดึงดูดลูกค้ากลุ่มใหม่ที่ไม่เคยเป็นลูกค้าของอุตสาหกรรมเดิมมาก่อน หรือแม้กระทั่งลูกค้าที่เคยใช้สินค้า/บริการของคู่แข่ง แต่ไม่เคยได้รับการตอบสนองความต้องการอย่างแท้จริง

ในตอนต่อไป เราจะเจาะลึกถึง “ทะเลสีแดง”

เพื่อทำความเข้าใจลักษณะและข้อจำกัดของมัน เพื่อที่เราจะได้เห็นภาพชัดเจนว่าทำไมการหลุดพ้นจากทะเลสีแดงจึงเป็นสิ่งสำคัญ และปูทางไปสู่การค้นหามหาสมุทรสีครามอันอุดมสมบูรณ์ต่อไป

ตัวอย่างที่ชัดเจนขององค์กรที่ใช้แนวคิด Blue Ocean Strategy คือ Cirque du Soleil คณะละครสัตว์ชื่อดังระดับโลก ซึ่งไม่เพียงแต่สร้างตลาดใหม่ของ

“ละครสัตว์สำหรับผู้ใหญ่”

โดยการผสานศิลปะการแสดงแบบละครเวทีเข้ากับการแสดงกายกรรมที่น่าตื่นตาตื่นใจ แต่ยังลดทอนองค์ประกอบที่ต้นทุนสูงและไม่จำเป็นของละครสัตว์แบบดั้งเดิม เช่น การแสดงกับสัตว์ และการขายสินค้าที่ระลึกในราคาถูก ทำให้สามารถตั้งราคาสูงขึ้นและเข้าถึงกลุ่มลูกค้าใหม่ที่ไม่เคยสนใจละครสัตว์แบบเดิมได้สำเร็จ