ตอนที่ 1 — ทำความเข้าใจแก่นกลยุทธ์ Blue Ocean
ตอนที่ 1 — ทำความเข้าใจแก่นกลยุทธ์ Blue Ocean
ในโลกธุรกิจที่การแข่งขันดุเดือดเปรียบเสมือนมหาสมุทรสีแดง (Red Ocean) ที่เต็มไปด้วยผู้เล่นจำนวนมาก ต่างแย่งชิงลูกค้ากลุ่มเดิมด้วยสงครามราคาและกลยุทธ์ที่คล้ายคลึงกัน จนเลือดนองเต็มท้องทะเล แต่จะมีอีกโลกหนึ่งที่สงบเงียบและเต็มไปด้วยโอกาสที่ไม่เคยถูกค้นพบมาก่อน นั่นคือ
"มหาสมุทรสีคราม"
(Blue Ocean) ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของกลยุทธ์ Blue Ocean อันโด่งดัง
กลยุทธ์ Blue Ocean ไม่ใช่การเอาชนะคู่แข่ง แต่เป็นการสร้างพื้นที่ตลาดใหม่ที่คู่แข่งยังไม่เข้าถึง หรือมีน้อยมาก ทำให้องค์กรสามารถเติบโตได้อย่างก้าวกระโดด โดยไม่ต้องเผชิญกับการแข่งขันที่รุนแรง แนวคิดนี้พัฒนาโดย W. Chan Kim และ Renée Mauborgne ได้ปฏิวัติวิธีคิดเชิงกลยุทธ์ โดยเน้นการสร้างอุปสงค์ใหม่ (New Demand) แทนที่จะแย่งชิงอุปสงค์เดิมที่มีอยู่
หัวใจสำคัญของกลยุทธ์ Blue Ocean คือ การแสวงหา "ความแตกต่างทางคุณค่า" (Value Innovation) ซึ่งเป็นการผสมผสานระหว่าง
"การสร้างสรรค์" (Innovation) และ
"การลดต้นทุน"
(Cost Reduction) เข้าด้วยกันอย่างลงตัว โดยทั่วไป องค์กรมักจะเลือกระหว่างการสร้างความแตกต่างที่สูงขึ้น (ซึ่งมักมาพร้อมต้นทุนที่สูงขึ้น) หรือการลดต้นทุน (ซึ่งมักทำให้ความแตกต่างลดลง) แต่ Blue Ocean เสนอแนวทางที่สาม คือ การสร้างความแตกต่างที่สูงขึ้นพร้อมๆ กับการลดต้นทุนลง
หลักการนี้ทำงานอย่างไร? แทนที่จะมองหาจุดแข็งของคู่แข่งเพื่อเอาชนะ กลยุทธ์ Blue Ocean จะตั้งคำถามกับสมมติฐานพื้นฐานของอุตสาหกรรม และสำรวจว่าปัจจัยใดบ้างที่อุตสาหกรรมให้ความสำคัญมาตลอด แต่จริงๆ แล้วลูกค้าไม่ได้ต้องการ หรืออาจเป็นปัจจัยที่คู่แข่งมองข้ามไป จากนั้นจึงออกแบบผลิตภัณฑ์หรือบริการใหม่ที่ตอบสนองความต้องการที่แท้จริงของลูกค้ากลุ่มใหม่ หรือเพิ่มคุณค่าในมิติที่ไม่เคยมีใครนำเสนอมาก่อน
ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ Cirque du Soleil คณะละครสัตว์ที่พลิกโฉมอุตสาหกรรมละครสัตว์แบบดั้งเดิมที่กำลังซบเซา Cirque du Soleil ไม่ได้แข่งขันกับคู่แข่งอย่าง Ringling Bros. แต่ได้สร้างพื้นที่ตลาดใหม่โดยการผสมผสานองค์ประกอบของละครเวทีและกายกรรมเข้าด้วยกัน ตัดทอนการแสดงที่ต้องพึ่งพาสัตว์ราคาแพงและดาวเด่นที่มีค่าตัวสูงออกไป และเพิ่มความหรูหรา ประณีตของศิลปะการแสดงเข้าไป ทำให้สามารถตั้งราคาสูงขึ้น ดึงดูดผู้ชมกลุ่มใหม่ที่มองหาประสบการณ์บันเทิงที่แตกต่างออกไป
การเข้าใจแก่นแท้ของกลยุทธ์ Blue Ocean คือ ก้าวแรกที่สำคัญในการปลดล็อกศักยภาพการเติบโตที่ไร้ขีดจำกัด มันคือการเปลี่ยนมุมมองจากการมองหา
"ชัยชนะ" ในสงครามการแข่งขัน ไปสู่การสร้าง
"พื้นที่แห่งโอกาส" ใหม่ๆ ที่รอให้เราไปค้นพบและครอบครอง
