Disruption: นวัตกรรมพลิกเกมธุรกิจ

ตอนที่ 1 — ความหมายและลักษณะของ Disruption

ในโลกธุรกิจยุคปัจจุบัน คำว่า "Disruption" หรือ

"นวัตกรรมพลิกเกม"

เป็นคำที่ได้ยินกันบ่อยครั้งจนแทบจะเป็นส่วนหนึ่งของศัพท์แสงทางธุรกิจไปแล้ว แต่แท้จริงแล้ว Disruption หมายถึงอะไรกันแน่? Disruption ไม่ได้หมายถึงเพียงแค่การเปลี่ยนแปลงเล็กๆ น้อยๆ หรือการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ดีขึ้นกว่าเดิม แต่คือการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่พลิกโฉมหน้าอุตสาหกรรมเดิมๆ ไปอย่างสิ้นเชิง โดยผู้เล่นรายใหม่ที่มักจะเริ่มต้นจากตลาดล่างหรือตลาดใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อน สามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์หรือบริการที่อาจจะยังไม่สมบูรณ์แบบนักในตอนแรก แต่มีราคาถูกกว่า ใช้งานง่ายกว่า หรือตอบสนองความต้องการที่ตลาดเดิมมองข้ามไปได้ดีกว่า

ลักษณะสำคัญของ Disruption คือการค่อยๆ กัดกินส่วนแบ่งตลาดจากผู้เล่นเดิม โดยเริ่มจากกลุ่มลูกค้าที่ผู้เล่นเดิมไม่ให้ความสำคัญ หรือไม่สามารถตอบสนองได้อย่างมีประสิทธิภาพ เมื่อเวลาผ่านไป นวัตกรรมที่ก่อให้เกิด Disruption จะได้รับการพัฒนาให้มีประสิทธิภาพและความสามารถสูงขึ้น จนสามารถแข่งขันและแย่งชิงลูกค้าในตลาดหลักของผู้เล่นเดิมได้ในที่สุด จนในที่สุด ผู้เล่นเดิมที่ปรับตัวไม่ทันก็จะค่อยๆ สูญเสียความสามารถในการแข่งขันและอาจถึงขั้นล้มหายไปจากตลาด

ลองนึกถึงอุตสาหกรรมภาพยนตร์และการเช่าดีวีดี ตัวอย่างเช่น Netflix ในยุคแรกๆ ไม่ได้เข้ามาแข่งขันโดยตรงกับร้านเช่าดีวีดีอย่าง Blockbuster แต่เริ่มต้นจากการให้บริการเช่าดีวีดีทางไปรษณีย์ ซึ่งอาจจะมีความสะดวกน้อยกว่าในแง่ของการได้สินค้าทันที แต่มีข้อดีคือมีภาพยนตร์ให้เลือกหลากหลายกว่ามากและไม่มีค่าปรับในการคืนล่าช้า เมื่อเทคโนโลยีก้าวหน้าขึ้น Netflix ก็ได้ปรับเปลี่ยนโมเดลธุรกิจไปสู่การสตรีมมิ่งออนไลน์ ซึ่งเป็นการให้บริการที่เหนือกว่าอย่างเห็นได้ชัดในแง่ของความสะดวกสบายและการเข้าถึง ทำให้ Blockbuster ซึ่งเป็นผู้นำในตลาดเดิมไม่สามารถแข่งขันได้และต้องปิดกิจการไปในที่สุด

เทคนิคการนำไปใช้: ในฐานะผู้ประกอบการหรือผู้บริหาร สิ่งสำคัญคือต้องเข้าใจว่า Disruption ไม่ได้เกิดขึ้นกับผู้อื่นเสมอไป แต่มันสามารถเกิดขึ้นกับธุรกิจของคุณเองได้เช่นกัน การหมั่นสังเกตการณ์ตลาด ตั้งคำถามกับรูปแบบธุรกิจเดิมๆ มองหาช่องว่าง หรือความต้องการของลูกค้าที่ยังไม่ได้รับการตอบสนองที่ดีพอ และพร้อมที่จะทดลองและปรับเปลี่ยนกลยุทธ์อยู่เสมอ คือหัวใจสำคัญในการรับมือและอาจจะกลายเป็นผู้สร้าง Disruption เสียเอง