สร้างระบบแทนแรง

อากาศเย็นสบายของปลายฤดูใบไม้ร่วงในออสเตรเลีย ช่างเหมาะเจาะเหลือเกินสำหรับงานเลี้ยงวันเกิดครบรอบ 50 ปีของคุณสมชาย เจ้าของธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ที่ประสบความสำเร็จอย่างสูง แสงไฟระยิบระยับสะท้อนกับแก้วแชมเปญ เสียงหัวเราะของผู้คนดังก้องไปทั่วคฤหาสน์หรูริมทะเลสาบ สมชายยืนยิ้มรับคำอวยพรจากแขกเหรื่อที่หลั่งไหลเข้ามาอย่างไม่ขาดสาย เขารู้สึกภูมิใจในทุกสิ่งที่สร้างมา ตลอด 25 ปีที่ผ่านมา เขาคือเสาหลักของบริษัท ทุ่มเททุกหยาดเหงื่อแรงกาย สร้างทุกโครงการด้วยตัวเองตั้งแต่ต้นจนจบ วันนี้คือวันที่เขาเฉลิมฉลองความสำเร็จครั้งใหญ่ที่สุดในชีวิต

"คุณสมชายครับ สุขสันต์วันเกิดนะครับ" ชายร่างท้วมในชุดสูทราคาแพงยื่นมือมาทักทาย

"ผมชื่อวิชัย เป็นเจ้าของธุรกิจก่อสร้างครับ ผมติดตามผลงานของคุณมาตลอด ชื่นชมในวิสัยทัศน์ของคุณจริงๆ"

สมชายจับมือวิชัยอย่างสุภาพ "ขอบคุณครับคุณวิชัย ยินดีที่ได้รู้จักครับ"

"ผมมีเรื่องอยากจะปรึกษาคุณสมชายสักหน่อยครับ พอจะมีเวลาว่างสัก 5 นาทีไหมครับ" วิชัยเอ่ยปาก

สมชายพยักหน้า "ได้สิครับ ตามมาทางนี้เลย" เขาพาวิชัยไปยังมุมที่เงียบสงบกว่า

"คืออย่างนี้ครับคุณสมชาย" วิชัยเริ่มบทสนทนา

"ผมกำลังเจอปัญหาใหญ่เลยครับ ธุรกิจของผมกำลังไปได้ดีมากเลยนะครับ มีโปรเจกต์เข้ามาไม่หยุดหย่อน แต่ผมกลับรู้สึกเหนื่อยล้ามาก ทำงานแทบจะ 20 ชั่วโมงต่อวัน ลูกค้าก็เร่ง คนงานก็บ่น ผมแทบจะไม่มีเวลาให้ครอบครัวเลย บางทีก็แอบคิดว่าเรากำลังวิ่งหนีอะไรอยู่ หรือกำลังจะไปถึงไหนกันแน่"

สมชายฟังแล้วก็ยิ้มบางๆ "ผมเข้าใจความรู้สึกคุณดีเลยครับ สมัยก่อนผมก็เคยเป็นแบบนั้น"

"จริงเหรอครับ แล้วคุณสมชายผ่านมันมาได้อย่างไรครับ" วิชัยถามด้วยแววตาคาดหวัง

"เมื่อก่อนผมก็เป็นเหมือนคุณครับ คิดว่าทุกอย่างต้องลงมือทำเองถึงจะดีที่สุด ประชุมกับลูกค้าเอง ตรวจงานก่อสร้างเอง บริหารทีมงานเอง ทุกอย่างต้องผ่านมือผมหมด จนวันหนึ่ง ผมล้มป่วยหนักครับ" สมชายเล่าต่อด้วยน้ำเสียงเรียบๆ

"ตอนนั้นผมรู้สึกเหมือนโลกทั้งใบกำลังจะพังลง ธุรกิจที่ผมทุ่มเทสร้างมาจะอยู่รอดได้อย่างไรถ้าไม่มีผม"

วิชัยหน้าเสีย "แย่เลยนะครับ แล้วหลังจากนั้นล่ะครับ"

"นั่นแหละครับคือจุดเปลี่ยน" สมชายเงยหน้ามองดวงดาวบนท้องฟ้า

"ตอนที่ผมป่วย ผมถูกบังคับให้หยุดพัก ผมเริ่มมองเห็นภาพรวมของธุรกิจที่ชัดเจนขึ้น ผมเห็นว่าผมกำลังแบกทุกอย่างไว้คนเดียว ปัญหาทุกอย่างมันวนเวียนอยู่ที่ตัวผม แล้วผมก็คิดได้ว่า ถ้าผมเป็นอะไรไป ธุรกิจนี้จะกลายเป็นอะไร"

"ผมเลยเริ่มคิดหาวิธีที่จะทำให้ธุรกิจมันทำงานได้โดยที่ผมไม่ต้องอยู่ตรงนั้นตลอดเวลา" สมชายเล่าต่อ

"ผมเริ่มจากการสร้างคู่มือการทำงานที่เป็นมาตรฐาน ตั้งแต่การรับลูกค้า การออกแบบ การก่อสร้าง จนถึงการส่งมอบ ผมเริ่มฝึกฝนทีมงานให้มีความรับผิดชอบมากขึ้น มอบอำนาจให้พวกเขาตัดสินใจในเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ผมสร้างระบบการรายงานผลที่ชัดเจน เพื่อให้ผมสามารถติดตามความคืบหน้าได้โดยไม่ต้องลงไปดูเอง"

"มันไม่ง่ายเลยครับ" สมชายยอมรับ

"มีหลายครั้งที่ผมต้องกลับไปลงมือทำเอง เพราะผมไม่ไว้ใจใครเลย หรือเพราะมันเร็วกว่าที่จะทำเอง แต่ทุกครั้งที่ผมเลือกที่จะลงมือเอง ผมก็ย้อนกลับมาคิดว่า สิ่งที่ผมกำลังทำอยู่ มันทำให้ผมหลุดพ้นจากวงจรนี้ได้จริงหรือเปล่า"

"คุณวิชัยครับ" สมชายหันกลับมาสบตา

"ความสำเร็จที่แท้จริงไม่ใช่การที่เราทำงานหนักที่สุด แต่คือการที่เราสามารถสร้างระบบที่ทำงานแทนเราได้ต่างหาก ปัญหาของคุณตอนนี้คือ คุณกำลังใช้แรงของคุณเป็นหลัก ซึ่งมันมีขีดจำกัด วันหนึ่งแรงของคุณจะหมดไป"

"แล้วผมควรจะเริ่มตรงไหนดีครับ" วิชัยถามอย่างจริงจัง

"ลองเริ่มจากการเขียนกระบวนการทำงานทั้งหมดของคุณออกมาให้ละเอียดที่สุดก่อนครับ" สมชายแนะนำ

"อะไรคือสิ่งที่คุณทำบ่อยที่สุด? อะไรคือสิ่งที่สำคัญที่สุด? อะไรคือสิ่งที่สามารถให้คนอื่นทำแทนคุณได้? เมื่อคุณเห็นภาพรวมทั้งหมดแล้ว คุณจะเริ่มเห็นช่องทางในการสร้างระบบ"

วิชัยพยักหน้าช้าๆ "ขอบคุณมากครับคุณสมชาย คำแนะนำของคุณมีค่ามากจริงๆ ผมจะลองนำไปปรับใช้ดูครับ"

บทสนทนาของทั้งสองจบลง พร้อมกับเสียงดนตรีที่ดังขึ้น สมชายยิ้มให้กับวิชัย เขารู้ดีว่าการเดินทางครั้งใหม่กำลังจะเริ่มต้นขึ้นสำหรับวิชัย เช่นเดียวกับที่มันเคยเกิดขึ้นกับเขาเมื่อหลายปีก่อน การสร้างระบบไม่ใช่เรื่องง่าย แต่มันคือหนทางเดียวที่จะปลดแอกตัวเองจากวงจรการทำงานที่ไม่มีที่สิ้นสุด และทำให้ธุรกิจสามารถเติบโตได้อย่างยั่งยืน