ตอนที่ 1 — กองทุนอสังหาฯ มหาเศรษฐีล่มสลาย
เสียงประกาศบนเครื่องบินเงียบลง ชายวัยกลางคนในชุดสูทสั่งการผ่านโทรศัพท์มือถือด้วยเสียงเคร่งขรึม
"ผมจะกลับถึงสำนักงานพรุ่งนี้เช้า จัดการเคลียร์ทุกอย่างให้ผม เดี๋ยวนี้! อย่าให้ใครรู้เรื่องนี้นะ เข้าใจไหม"
แสงไฟในห้องโดยสารสลัว สะท้อนเงาความกังวลบนใบหน้าของนักลงทุนระดับบิ๊กเนมคนหนึ่ง เขาชื่อคุณวุฒิ เป็นเจ้าของพอร์ตการลงทุนมูลค่ากว่าพันล้านบาท ซึ่งส่วนใหญ่มาจากกองทุนอสังหาริมทรัพย์ที่เขาภูมิใจนำเสนอให้กับลูกค้ากว่าร้อยชีวิตในช่วงหลายปีที่ผ่านมา กองทุนนี้เคยเป็นดาวเด่นของตลาด ได้รับผลตอบแทนอย่างงดงาม สม่ำเสมอ และดูเหมือนจะมั่นคงยิ่งกว่าหินผา จนหลายคนยกให้เป็น
"รายได้ที่ไม่หายไป" ของจริง
คุณวุฒิโทรศัพท์หาภรรยา "ที่รัก ผมกลับพรุ่งนี้นะ มีเรื่องด่วนนิดหน่อย... ครับ... ครับ เข้าใจแล้ว... ขอบคุณครับ"
เขาปิดโทรศัพท์ด้วยสีหน้าซีดเผือด ยิ่งคิดถึงหน้าลูกค้าแต่ละคนที่เชื่อมั่นในตัวเขา ยิ่งรู้สึกหนักอึ้งในอก เขาหลับตาลง ภาพวันวานผุดขึ้นมาในหัว สมัยที่เขาเพิ่งเริ่มต้นจากการเป็นนักวิเคราะห์การเงินตัวเล็กๆ ความฝันอันยิ่งใหญ่ของเขาคือการสร้างความมั่งคั่งที่ยั่งยืนให้ตัวเองและคนที่เขาห่วงใย เขาทำงานหนัก เรียนรู้ทุกอย่างเกี่ยวกับตลาดหุ้น ตราสารหนี้ อสังหาริมทรัพย์ และสินทรัพย์ทางเลือกต่างๆ กว่าจะมาถึงจุดนี้ เขาผ่านความล้มเหลวมานับครั้งไม่ถ้วน ขาดทุนจนเกือบหมดตัวก็หลายครั้ง แต่ทุกครั้งเขาก็ลุกขึ้นมาใหม่ เรียนรู้จากความผิดพลาด และแข็งแกร่งขึ้นกว่าเดิม
"คุณวุฒิครับ มีข่าวออกมาแล้วครับ"
เสียงเลขาฯ ดังขึ้นทันทีที่เขาเปิดประตูห้องทำงาน สายตาของพนักงานทุกคนจับจ้องมาที่เขาด้วยความหวังและความกังวล คุณวุฒิมองไปที่จอคอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่ที่แสดงผลข่าวจากสำนักข่าวชั้นนำพาดหัวตัวใหญ่สีแดงเด่นชัด
"กองทุนอสังหาฯ ชื่อดัง ' Prosperity Land Fund ' ประสบปัญหา ส่อเค้าล้มละลาย นักลงทุนคาดสูญเงินมหาศาล" หัวใจของคุณวุฒิหล่นวูบ
"มัน... มันเป็นไปได้ยังไง" พนักงานคนหนึ่งเอ่ยขึ้นด้วยเสียงสั่นเครือ
"กองทุนของเรามีสินทรัพย์กระจายตัวอย่างดีเยี่ยม ไม่น่าจะมีปัญหาอะไรเลยนะครับ"
คุณวุฒิเดินเข้าไปที่โต๊ะทำงานของตัวเอง หยิบแฟ้มเอกสารหนาเตะตาขึ้นมา เป็นเอกสารเกี่ยวกับ Prosperity Land Fund ที่เขาตรวจสอบอย่างละเอียดเมื่อไม่กี่วันก่อน
"ผมก็คิดแบบนั้น" เขาถอนหายใจยาว
"แต่ดูเหมือนว่าจะมีบางอย่างที่เรามองข้ามไป ปัญหาไม่ได้อยู่ที่การกระจายสินทรัพย์ แต่มันอยู่ที่โครงสร้างภายในของกองทุนเอง"
เขาเปิดเอกสารต่อหน้าทุกคน "ผมพบว่าผู้บริหารระดับสูงของ Prosperity Land Fund มีการทุจริตภายในอย่างหนัก มีการปั่นราคาอสังหาริมทรัพย์ที่กองทุนถือครองอยู่ และนำเงินจำนวนมหาศาลออกไปนอกระบบ พวกเขาสร้างภาพว่ากองทุนมีผลการดำเนินงานที่ดี เพื่อหลอกลวงนักลงทุนรายใหม่ให้เข้ามาลงทุนอย่างต่อเนื่อง แล้วนำเงินของรายใหม่ไปจ่ายคืนให้กับรายเก่าที่ต้องการถอนเงินออกไป"
บรรยากาศในห้องเงียบกริบ ทุกคนตกอยู่ในความตกตะลึง "นี่มัน... การฉ้อโกงชัดๆ!" เลขาฯ ของเขาอุทาน คุณวุฒิพยักหน้า
"ใช่ และที่น่ากลัวกว่านั้นคือ มันเกิดขึ้นมานานแล้ว และเราก็ไม่เคยระแคะระคายเลย"
"แล้วเราจะทำยังไงครับคุณวุฒิ" พนักงานคนหนึ่งถามด้วยน้ำเสียงสิ้นหวัง
"ลูกค้าของเราหลายคนเอาเงินเก็บทั้งชีวิตมาลงทุนกับกองทุนนี้"
คุณวุฒิปิดแฟ้มเอกสารลง มองหน้าลูกน้องทุกคนด้วยสายตาที่แน่วแน่
"เราจะสู้ เราจะพิสูจน์ความจริง และเราจะปกป้องเงินของลูกค้าเราให้ถึงที่สุด" เขาประกาศก้อง
"แต่ก่อนอื่น เราต้องเข้าใจก่อนว่า ทำไมเราถึงไม่เห็นสัญญาณอันตรายนี้เลย ทำไม 'รายได้ที่ไม่หายไป' ที่เราเชื่อมั่น กลับกลายเป็นฝันร้ายของใครหลายคน"
"บทเรียนแรกที่เราได้รับจากเรื่องนี้คือ ความผิดพลาดไม่ได้อยู่ที่การเลือกสินทรัพย์ที่ดีที่สุดเสมอไป แต่อยู่ที่การมองไม่เห็น 'ความเสี่ยงที่ซ่อนเร้น' ในโครงสร้างการบริหารจัดการและการดำเนินงานของสินทรัพย์นั้นๆ" คุณวุฒิกล่าวสรุป
"การลงทุนที่ปลอดภัยไม่ใช่การลงทุนที่ให้ผลตอบแทนสูงที่สุด แต่มันคือการลงทุนที่เรารู้จักและเข้าใจความเสี่ยงของมันอย่างถ่องแท้"
"Framework สำหรับการประเมินความเสี่ยงเบื้องต้น" คุณวุฒิเขียนลงบนกระดานไวท์บอร์ด
"เราต้องเริ่มจากการตรวจสอบ 5 ด้านหลักคือ 1. ความโปร่งใสของข้อมูล 2. ความน่าเชื่อถือของผู้บริหาร 3. โครงสร้างการถือครองกรรมสิทธิ์ 4. การปฏิบัติตามกฎระเบียบ 5. ความสามารถในการตรวจสอบย้อนกลับของกระแสเงินสด"
"วันนี้เราได้เห็นด้านมืดของ 'รายได้ที่ไม่หายไป' แล้ว" คุณวุฒิกล่าวปิดท้าย
"แต่ผมสัญญาว่า เราจะหาทางทำให้รายได้นั้นกลับมาเป็นจริงได้อย่างยั่งยืน ขอให้ทุกคนเตรียมตัวให้พร้อม เพราะเส้นทางข้างหน้าจะไม่ง่ายเลย"
